The 3W Biennial

Home / / The 3W Biennial

Η ομαδική έκθεση The 3W Biennial αποτελεί την όγδοη σε σειρά δράση της 2ης έκδοσης του Φεστιβάλ Δημόσιας Τέχνης και παρουσιάζει τα έργα δέκα εικαστικών από την Ελλάδα και το εξωτερικό οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον δημόσιο χώρο, σε επιμέλεια Ανδρέα Φακή.

H συλλογικότητα Critical Art Ensemble (1987, Ταλαχάσι), οι εικαστικοί: Αλέξανδρος Ψυχούλης (1966, Βόλος), Theopsy (1968, Βοστόνη), Άντα Πετρανάκη (1977, Αθήνα), Βασίλης Μαρκοσιάν (1980, Αθήνα), Phil America (1983, Σακραμέντο), D! (1984, Αθήνα), Dorian Lynde (1989, Τορόντο), Τhisisopium (1990, Αθήνα) και το εικαστικό δίδυμο Blaqk (2011, Aθήνα) συμμετέχουν με νέα έργα τους, επιλέγοντας ως μέσα τους το βίντεο, το σχέδιο, τη φωτογραφία, την επιτέλεση, την κινούμενη εικόνα και το κείμενο, προσεγγίζοντας την Επιβίωση έμμεσα, άμεσα, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Όπως υποδηλώνει ο τίτλος, η έκθεση The 3W Biennial πραγματοποιείται στον παγκόσμιο ιστό και φιλοξενεί έργα τα οποία έχουν αποκτήσει την τελική τους μορφή με αυτόν τον γνώμονα. Μία έκθεση που θα παρουσιάζει έργα για το Διαδίκτυο (internet art) και θα επαναλαμβάνεται σε κάθε έκδοση του Φεστιβάλ Δημόσιας Τέχνης θα έχει ουσιαστικό ρόλο, καθώς το Διαδίκτυο αποτελεί έναν άυλο χώρο, ο οποίος διαθέτει πλούτο πληροφοριών και είναι ανοιχτός σε όλους. Επιπρόσθετα, η καθημερινή του χρήση από μεγάλο ποσοστό πολιτών έχει καθιερωθεί και εξακολουθεί να έχει ανοδική τάση, καλύπτοντας ένα αυξανόμενο ηλικιακό φάσμα. Κατά συνέπεια, δεν θα μπορούσε να μην αποτελεί τμήμα του δημοσίου χώρου, ούτε θα μπορούσαμε να μην εκλάβουμε τη δράση εικαστικών που παράγουν έργα για το Διαδίκτυο ως μία δημόσια δράση.

Επιμελητικό Κείμενο

Ως “δημόσιος”, μπορεί να εκληφθεί κάθε τόπος –υλικός ή άυλος, υπαίθριος ή μη, ιδιωτικός ή δημόσιος, υπόγειος ή υπέργειος, κεντρικός ή απόκεντρος, κινητός ή ακίνητος, εδαφικός ή εναέριος– με τον οποίο μπορεί να έχει –οπτική, ακουστική, φυσική ή άλλη– επαφή ο κάθε ένας, άνευ όρων.

 Η θεματική ενότητα του Φεστιβάλ Δημόσιας Τέχνης απορρέει από την παρούσα κοινωνική και οικονομική συνθήκη του Ελλαδικού χώρου, η οποία – παρά το ότι εντοπίζεται αρκετές δεκαετίες πίσω– έγινε ευρέως αντιληπτή κατά το έτος 2010, όταν η Ελληνική Δημοκρατία ανέτρεξε στον μηχανισμό του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ώστε να αναβληθεί το ενδεχόμενο πτώχευσης.

 Toν Απρίλιο του 2010, ο Νίκος Κούνδουρος μου είπε: “Για αύριο δεν ξέρουμε. Κάποιοι φοβούνται, κάποιοι ελπίζουν και κάποιοι κάνουν πως δε συμβαίνει τίποτα”.

 Η Επιβίωση έχει πολλαπλές εφαρμογές και διαφορετικές αναγνώσεις.

Αναφέρεται στους πολίτες της Ελλάδας, στην Ελλάδα ως τόπο, στην Αθήνα ως κέντρο της Ελλάδας, και στην τέχνη που φιλοξενεί ο δημόσιος χώρος, ως οργανικό του περιεχόμενο.

Παγκόσμιος Ιστός • Έναρξη: Παρασκευή 7 Ιουλίου 2017, ώρα 20.00 • Διάρκεια: Aπροσδιόριστη • www.publicartfestival.gr
Critical Art Ensemble, Inscrutable, 2017. Eκτυπώσιμα αυτοκόλλητα σε καρτέλες, 21,5 x 28 εκ. έκαστος
Λήψη εκτυπώσιμου αρχείου

Η αισθητική δεν είναι αρκετή. Οι καλλιτέχνες που δρουν στη δημόσια σφαίρα οφείλουν να παράγουν και να αξιοποιούν έργα τα οποία προχωρούν πέραν της μνημειακότητας και της διακόσμησης. Σε καιρούς κρίσης όλων των παγκοσμίων τάξεων (οικονομικών, στρατιωτικών, πολιτικών και περιβαλλοντικών) είναι καθήκον των καλλιτεχνών να βοηθήσουν με όποιον τρόπο μπορούν στη διεύρυνση του δημοσίου χώρου, δημιουργώντας κοινές πλατφόρμες έκφρασης και συναθροίσεις (τόσο κοινωνικές όσο και μηχανικές) μέσω των οποίων θα αναδυθούν η συζήτηση, η αντιπαράθεση και η άμεση δράση στην διεκδίκηση κοινωνικής και περιβαλλοντικής δικαιοσύνης.

CAE

 

Αλέξανδρος Ψυχούλης, Το Ζεϊμπέκικο, 2006. Kινούμενη εικόνα με ήχο, Διάρκεια: Λούπα

Μια ατέρμονη λούπα· μια κατάσταση μάλλον μοναχική, λίγο δυστοπική. Το ζεϊμπέκικο μιας αλλοπρόσαλλης κατασκευής με αγροτικές αναφορές μέσα σ’ ένα αστικό παρασκήνιο. Eκφράζει έναν καημό που εξωτερικεύεται κάπως περίεργα. Η προβληματική του έργου –το οποίο λειτουργεί ως παρωδία– πηγάζει από τoν ρόλο που έχει ο άνθρωπος σήμερα, βρισκόμενος μεσοπέλαγα ενός εντεινόμενου προβλήματος, το οποίο μεταξύ άλλων επιφέρει μια γενικευμένη παρακμή, η οποία θα δημιουργούσε συναίσθημα αποστροφής στον καθένα. Το αγροτικό στοιχείο, το οποίο δεν γίνεται αμέσως αντιληπτό, αναφέρεται στη σχέση μητρόπολης και περιφέρειας. Καθιστά ορατή την αντίθεση μεταξύ της περιόδου 1950-1980 –όπου υπήρξε έντονη αστικοποίηση– και της σημερινής περιόδου, όπου η δυνητική αποκέντρωση έχει ήδη ξεκινήσει και πέρα από την επιβίωση των αστικών ομάδων αποσκοπεί στην καλυτέρευση της ποιότητας ζωής τους.

 

Τheopsy, Ο Ελέφαντας-πεταλούδα, 2017. Βίντεο, Διάρκεια: 2’ 14’’

Για αυτό το έργο εμπνεύστηκα από την εισαγωγή του Κίμωνα Φράιερ στo βιβλίο «Οδύσσεια – Μια συνέχεια» του Νίκου Καζαντζάκη. Θεωρώ ότι το θέμα της επιβίωσης φέρει μέσα του την ιδέα του περάσματος την οποία συνδέω στη σύγχρονη Ελλάδα με τη διαδρομή των προσφύγων οι οποίοι διασχίζουν τη Μεσόγειο. Τα πολλαπλά επίπεδα των αντιπαραβαλλόμενων ανθρώπινων εμπειριών στα ίδια γεωγραφικά συμφραζόμενα (τουρίστες, πρόσφυγες, ντόπιοι) παραμερίζονται από την ένταση της εμπειρίας της επιβίωσης. Η εμπειρία αυτή αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό αυτής της ταινίας και παρουσιάζεται μέσω του πνεύματος ενός ελεύθερου, χάρτινου ελέφαντα.

Theopsy

 

Άντα Πετρανάκη, Στο Παλιό Mεταλλείο, 2016. Ψηφιακή φωτογραφία

Ένας αγώνας να προχωρήσεις· να καταφέρεις κρατώντας ισορροπία να βηματίσεις μέσα σε ξερά χόρτα με αθέατες παγίδες, όπως συμβαίνει και στην καθημερινότητά μας που μας διαλύει. Η εικόνα του τοπίου αρχικά αινιγματική. Όσο προχωράς σε δελεάζει και συνιστά μια πρόκληση για να συνεχίσεις το δρόμο σου παρά το φόβο του άγνωστου. Μοιάζει μεταφορικά με μια προσπάθεια επιβίωσης πάνω σε αχαρτογράφητη και αβέβαιη διαδρομή. Μια προσπάθεια να υπερβείς τους κινδύνους και να κερδίσεις τη ζωή. Να κερδίσεις τη «θέα». Στην πραγματικότητα όταν πια βλέπεις το ελπιδοφόρο υγρό στοιχείο της λίμνης, έχεις φτάσει στην άκρη του γκρεμού. Αλληγορικά, το μετέωρο βήμα της επιβίωσης είναι καθοριστικό. Οι πραγματικοί αγωνιστές δοκιμάζουν αυτό το δίλημμα. Σύγχρονα παραδείγματα, όπως των Ελλήνων μεταναστών ή των προσφύγων που καταφθάνουν στην Ελλάδα ή της ίδιας της Ελλάδας στην κρίση, προσωποποιούν την προσπάθεια στα όρια της επιβίωσης, σαν να ακροπατούν σ’ ένα τέτοιο κακοτράχαλο βάραθρο, που διεκδικεί αμείωτη την προσοχή και αξιώνει όλη σου την προσπάθεια για να κατορθώσεις να κρατηθείς όρθιος· να σωθείς.

Άντα Πετρανάκη

 

Βασίλης Μαρκοσιάν, Ταξίδι στο Πουθενά, 2017. Κινούμενη εικόνα, Διάρκεια: Λούπα

Σε αυτό το ψηφιακό έργο παρουσιάζω “τον άνθρωπο της πόλης”, ο οποίος –παρά το ότι νομίζει πως έχει δαμάσει την άγρια φύση– εξακολουθεί να έχει μια δύσκολη πορεία για να μπορέσει να επιβιώσει, γιατί θηρία από νούμερα τον κυνηγάνε κάθε μέρα πια.  Στην προσπάθειά του να επικρατήσει και σε αυτούς τους εχθρούς, ο ρυθμός της καθημερινότητάς του είναι εκτός ελέγχου. Μόνο όταν μείνει ακίνητος και ηρεμήσει, καταλαβαίνει πως αυτό είναι ένα ταξίδι στο πουθενά.

Bασίλης Μαρκοσιάν

 

Phil America, Multiple Occupancy, 2017. Video, Διάρκεια: 2’ 14’’

To Multiple Occupancy είναι ένα έργο βιντεοτέχνης, στο οποίο κρατάω μια χειροποίητη, ζωγραφισμένη στο χέρι σημαία, διακοσμημένη με τη λέξη «Επιβιώνω» στα ελληνικά. Έχει τραβηχτεί στις γυναικείες τουαλέτες του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της πόλης Ράλεϊ , στη Βόρεια Καρολίνα. Η συγκεκριμένη πολιτεία έχει γίνει διάσημη για τον νόμο περί Δημοσίων Υπηρεσιών και Ασφάλειας, ευρέως γνωστός ως «House Bill 2» ο οποίος απαγορεύει τους πολίτες να μπαίνουν σε τουαλέτα η οποία δεν αντιστοιχεί στο βιολογικό τους φύλο. Αυτός ο νόμος έχει δημιουργήσει ανασφάλεια για δεκάδες διασεξουαλικούς ανθρώπους στην Βόρεια Καρολίνα. Ενώ η τουαλέτα μπορεί να μοιάζει μία κοινή και αδιάφορη τοποθεσία, είναι αντίθετα μία σε μεγάλο βαθμό πολιτικά φορτισμένη περιοχή. Κάθε μέρα, διασεξουαλικοί άνθρωποι προσπαθούν απλώς να επιβιώσουν και αυτός ο χώρος είναι ένα σημείο κλειδί όπου το φύλο τους διαμεσολαβείται από εξωτερικές δυνάμεις. Οι διασεξουαλικοί βιώνουν έναν εξαιρετικά υψηλό βαθμό βίας στις Η.Π.Α. Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ράλεϊ ήταν ένα από τα πρώτα μέρη στη Νότια Καρολίνα που δημιούργησε τουαλέτες «ουδετέρου φύλου», αψηφώντας ανοιχτά τον νόμο. Επιχειρώ να στρέψω την προσοχή σε αυτό και στους πολλούς ανθρώπους που πρέπει να εργαστούν απλώς για να επιβιώσουν και να υπάρξουν σε αυτή την υπερβολικά συντηρητική κοινωνία.

Phil America

 

D!, Nα πώς προκύπτει η κατάσταση, που “οι πολιτικοί” θέλουν να αποκαλούμε “κρίση”. Ο πρόλογός μου για το Πλάνο Σταδιακής Εξαθλίωσης της Ελλάδας., 2017. Κείμενο σε μορφή δημοσκόπισης

Τελευταία μου φαίνονται κάπως ρηχά τα εικαστικά έργα που δεν έχουν κάποιο νοηματικό σκέλος, ειδικά με όσα συμβαίνουν γύρω μας. Γενικότερα, όχι μόνο στην Ελλαδίτσα. Δεν τα σνομπάρω, ούτε είναι και πολλά, ποιο είναι όμως το νόημα ενός έργου τέχνης εάν η προσέγγισή του είναι απλά αισθητική; Ακόμη και μια αφίσα από το Ikea θα μπορούσε να είναι εξίσου καλαίσθητη ή κακόγουστη όπως ένα έργο της σύγχρονης τέχνης. Τι το διαφορετικό από ένα αντικείμενο διακόσμησης, πέρα από την οικονομική αξία του και το γεγονός ότι είναι χειροποίητο; Έτσι αποφάσισα αυτό το ψηφιακό μου έργο να είναι αποκλειστικά εννοιολογικό, επιλέγοντας το κείμενο ως μέσο μου. Πάντα συμπαθούσα το κείμενο γιατί είναι αρκετά δύσκολο να διαστρεβλωθεί ο γραπτός λόγος, σε αντίθεση με τον προφορικό.

Το κείμενό μου αφορά το κοινωνικό και οικονομικό μείζων πρόβλημα που αντιμετωπίζει τόσο η χώρα μας όσο και οι πολίτες της (δύο διαφορετικά πράγματα που παραδόξως, συχνά συγχέονται ως ένα κοινό πρόβλημα). Αναφερόμενος σε πολίτες της χώρας, προφανώς θέλω να συμπεριλάβω κάθε πολίτη, όχι μόνο όσους έχουν την ελληνική εθνικότητα, στους οποίους περιορίζονται τα Μ.Μ.Ε. χρησιμοποιώντας τους όρους “οι Έλληνες”, “ο μέσος Έλληνας” κ.λ.π.). Αυτό το σύνθετο πρόβλημα, κατά τη γνώμη μου αποδεικνύει ότι έχουμε μία εικονική δημοκρατία, κάτι που μας οδηγεί στο λογικό ερώτημα «εάν ισχύει αυτό, τότε πως μπορούμε να αποκαλέσουμε το πολίτευμα που πραγματικά έχουμε;». Νομίζω δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αν θα το πούμε Γιάννη ή Γιαννάκη, αλλά η ουσία. Όπως και να το πούμε δηλαδή δεν αλλάζει. Δυστυχώς αυτό που έχουμε δεν είναι δημοκρατία.

Το κείμενό μου έχει τη μορφή δημοσκόπησης. Οδηγήθηκα σε αυτήν την επιλογή για αρκετούς λόγους, νομίζω όμως πώς οι δύο κυριότεροι είναι ότι έτσι θα μπορέσω να δω τόσο εγώ, όσο και ο υπόλοιπος κόσμος, τι περίπου συμβαίνει με «τον κόσμο», και φυσικά έτσι ο καθένας έρχεται αντιμέτωπος με κάποια γεγονότα και ελάχιστες απόψεις, τα οποία οδηγείται να ζυγίσει, να πάρει μία απόφαση και στη συνέχεια να καταλάβει και ο ίδιος κάτι που ίσως να μη γνωρίζει ακόμη: Τι άνθρωπος είναι. Εάν έχει κάποια χρησιμότητα για το κοινωνικό σύνολο ή απλά αποτελεί ένα ισόβιο βάρος, αναμφίβολα επαχθέστερο και επικυνδυνότερο και από αυτό των κατσαρίδων.

Έχω κουραστεί να ακούω βλακείες για πολύ σοβαρά θέματα, τόσο από αδαείς όσο και από καλλιεργημένος ανθρώπους. Σε ένα βαθμό έχω πάθει ανοσία και δεν μου κάνει εντύπωση ότι και να ακούσω. Για παράδειγμα: «για να δούμε τώρα, (με τον τάδε πολιτικό) τι θα γίνει;». Τι λες να γίνει; Δες λίγο τα γεγονότα. Τα “facts” όχι τις ειδήσεις, έτσι κι αλλιώς δεν σου κάνει καλό η τηλεόραση. Είναι δύσκολο να παραμένει κανείς στο επίπεδό του όταν περιτριγυρίζεται από όντα τα οποία δεν αποκαλώ ζώα, σεβόμενος τα διάφορα πραγματικά είδη ζώων. Όσο πλούσιος και αν είναι ο μικρόκοσμος του καθενός μας, υπάρχει αλληλεπίδραση σε ένα βαθμό. Αν βρεθείς με ιθαγενείς, αναγκάζεσαι να κάνεις κάποια πράγματα που υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα έκανες, για να μπορέσεις να τους αντιμετωπίσεις.

Η πολιτική είναι κάτι που με εξοργίζει γιατί είναι σαν το νερό –δυστυχώς τη χρειαζόμαστε για να επιβιώσουμε– αλλά είναι πάντα στο χέρι κάποιου άλλου, σε αντίθεση με το νερό. Και σαν να μην έφτανε αυτό, την επιδοτούμε αυτεπάγγελτα από πριν καν γεννηθούμε και υποχρεωνόμαστε να την ακολουθούμε σε καθημερινή βάση από το Σύνταγμα της Ελλάδας. Άρα φτάνουμε να πληρώνουμε αδρά διάφορους τύπους που δεν ενδιαφέρονται ούτε για τον τόπο μας, ούτε και για τους πολίτες που διαμένουν σε αυτόν, για να επωφελούνται οι ίδιοι και οι κύκλοι τους. Δεν υπάρχει καμία λογική και κανένα πραγματικά δημοκρατικό στοιχείο σε αυτό που συμβαίνει για τουλάχιστον εικοσιπέντε χρόνια, για όσο δηλαδή μπορώ να θυμηθώ και να κρίνω.

D!

 

Dorian Lynde, No Damsel: Time and Place, 2017. Βίντεο, Διάρκεια: 4’ 33’’

Για την έκθεση αυτή δημιούργησα ένα νέο έργο, με τίτλο “No Damsel: Time and Place”. Πρόκειται για ένα βιντεοέργο, στο οποίο χρησιμοποίησα αρχειακό υλικό από μία τοιχογραφία μου στην περιοχή του πάρκου Μακάρθουρ στο Λος Άντζελες (μία περιοχή που φημίζεται για τη βία συμμοριών) το οποίο στη συνέχεια προέβαλα βράδυ στο χώρο ενός πάρκινγκ. Με την προβολή του έργου μου σε χρόνο μεταγενέστερο της υλοποίησής του, επιδιώκω να εκπροσωπήσω τους τρεις προσωρινούς χρόνους: το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Η προβολή του φαντάσματος του εαυτού μου στον τοίχο ενώ ζωγραφίζω και η μετέπειτα προβολή του στο Διαδίκτυο, δημιουργούν έναν τύπο χώρου, ο οποίος αμφιταλαντεύεται μεταξύ οποιωνδήποτε καταστάσεων ύπαρξης. Η εφήμερη φύση της στιγμής όπου ζωγραφίζω και η μόνιμη φύση του βίντεο, συγκλίνουν σε κάτι που θα “επιβιώσει” παραμένοντας στον χώρο του Διαδικτύου, ενδεχομένως στο διηνεκές. Επιπρόσθετα, καλύπτοντας αυτόν τον χώρο στον δρόμο μέσα στη νύχτα, θέλω να επιστήσω την προσοχή στα δυνητικά συναισθήματα ανησυχίας που ανακύπτουν, στα οποία η έννοια της επιβίωσης συχνά αποτελεί ένα αόρατο τμήμα του να ανήκεις σε μια “αδερφότητα γυναικών”.

Dorian Lynde

 

Thisisopium, Αντέξαμε, 2016. Φωτογραφία

Ένα τοπικό bar, χρησιμοποίησε τα γράμματα-μπαλόνια της φωτογραφίας για να σχηματίσει το όνομά του, σαν διακόσμηση για τη γιορτή του τρίτου έτους λειτουργίας του. Μερικές μέρες αργότερα, βρήκα τα μπαλόνια στον κάδο ανακύκλωσης και αποφάσισα να τα επαναχρησιμοποιήσω, τοποθετώντας τα ξανά στον δημόσιο χώρο, αλλά δημιουργώντας μια νέα λέξη με εντελώς διαφορετικό νόημα. Εξετάζοντας την έννοια της «επιβίωσης» και τη γενικότερη οικονομική, κοινωνική και πολιτική κατάσταση που επικρατεί στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια, αποφάσισα να δηλώσω ότι «αντέξαμε», τουλάχιστον προσωρινά. Ο τίτλος του έργου αναφέρεται και στην επιβίωση του ίδιου του αντικειμένου. Η πρακτική της οικειοποίησης αντικειμένων για την αποταμίευση χρημάτων, χρόνου και υλικών, παρατηρείται στη δραστηριότητα περιθωριοποιημένων πληθυσμών ανά τον κόσμο, αλλά και στον αστικό χώρο της Αθήνας.

Thisisopium

 

Blaqk, Άτιτλο, 2017. Ψηφιακό Σχέδιο

Στη σημερινή κοινωνικοπολιτική κατάσταση της Ελλάδας που όλα πάνε προς τα κάτω, ο μέσος άνθρωπος ζορίζεται όλο και περισσότερο οικονομικά και ψυχολογικά, την στιγμή που σε πολλές περιπτώσεις βρίσκεται στη θέση να μην μπορεί να καλύψει ούτε τις βασικές του ανάγκες. Στο σχέδιο αυτό απεικονίζονται δύο γραμμές που τυλίγονται η μία με την άλλη, συμβολίζοντας την στήριξη και την αλληλεγγύη που πρέπει να παρέχουμε ο ένας στον άλλο μέσα σε αυτή την κατάσταση που βιώνουμε.

Blaqk